Giữ tiếng - giữ hồn

Xin chào! Mình tên là …, là học sinh trường …, dân tộc Dao, sống ở Lào Cai. Từ nhỏ, mình đã được nghe tiếng Dao qua lời ru của mẹ và tiếng nói của ông bà trong gia đình. Với mình, tiếng Dao không chỉ là ngôn ngữ, mà còn là nét đẹp văn hóa của dân tộc mình. Mỗi lần nghe người lớn nói tiếng Dao, mình cảm thấy rất tự hào vì dân tộc mình có tiếng nói riêng, có phong tục và truyền thống riêng. Mình muốn học và sử dụng tiếng Dao nhiều hơn để tiếng nói của dân tộc mình không bị mai một theo thời gian. “Em yêu tiếng mẹ đẻ của em.”

Nơi núi rừng mây phủ quanh năm, có một vùng đất mang trong mình bao huyền thoại về loài ngựa thần trung thành và dũng mãnh. Những con đường quanh co uốn lượn bên sườn núi, tiếng vó ngựa năm xưa như vẫn còn vọng lại giữa đại ngàn xanh thẳm. Người dân nơi đây kể rằng, ngựa thần không chỉ giúp con người vượt núi băng rừng mà còn là biểu tượng của ý chí, sức mạnh và khát vọng vươn lên. Trải qua bao đổi thay của thời gian, vùng đất ấy vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ, bình yên và đậm đà bản sắc dân tộc. Ngày nay, vùng đất ngựa thần đang từng ngày đổi mới. Những bản làng rộn ràng tiếng cười, những con đường mới mở nối gần miền xuôi với miền ngược. Nhưng giữa nhịp sống hiện đại, câu chuyện về ngựa thần vẫn được người già kể lại bên bếp lửa, như một phần linh hồn của núi rừng Tây Bắc.

Lan tỏa giá trị tuổi trẻ qua chương trình “Tuổi Xanh”

Từ nhỏ, tôi đã thích theo mẹ đi chợ phiên. Chúng tôi phải dậy từ khi trời còn chưa sáng để đi bộ qua những con đường quanh co giữa núi. Phiên chợ vùng cao luôn đầy màu sắc. Có những gùi rau rừng còn đẫm sương, những tấm vải thổ cẩm sặc sỡ và cả mùi thơm của xôi nếp mới. Người trong bản gặp nhau ai cũng cười nói thân quen. Mẹ thường mua cho tôi chiếc bánh nhỏ rồi dắt đi khắp chợ. Với tôi, chợ phiên không chỉ là nơi mua bán mà còn là nơi lưu giữ hơi thở cuộc sống vùng cao – giản dị nhưng ấm áp và nghĩa tình.

Từ nhỏ, tôi đã thích theo mẹ đi chợ phiên. Chúng tôi phải dậy từ khi trời còn chưa sáng để đi bộ qua những con đường quanh co giữa núi. Phiên chợ vùng cao luôn đầy màu sắc. Có những gùi rau rừng còn đẫm sương, những tấm vải thổ cẩm sặc sỡ và cả mùi thơm của xôi nếp mới. Người trong bản gặp nhau ai cũng cười nói thân quen. Mẹ thường mua cho tôi chiếc bánh nhỏ rồi dắt đi khắp chợ. Với tôi, chợ phiên không chỉ là nơi mua bán mà còn là nơi lưu giữ hơi thở cuộc sống vùng cao – giản dị nhưng ấm áp và nghĩa tình.

Tôi vẫn nhớ những đêm mùa đông ở bản nhỏ nơi lưng chừng núi. Khi gió tràn qua mái gỗ và sương phủ kín lối đi, cả nhà lại quây quần bên bếp lửa đỏ hồng. Ông nội vừa hong đôi bàn tay rám nắng vừa chậm rãi đọc cho chúng tôi nghe những câu chuyện xưa của người Mông được ghi lại trong những cuốn sách và tập truyện dân gian cũ. Có những đoạn ông đọc bằng tiếng phổ thông, rồi lại dịch sang tiếng Mông để con cháu dễ hiểu và nhớ được tiếng nói của dân tộc mình. Qua từng trang sách, tôi nghe thấy tiếng khèn gọi bạn tình vang lên giữa mùa xuân, nghe chuyện mở đất lập bản và cả những phiên chợ vùng cao rực rỡ sắc váy hoa. Ngày ấy chưa có điện thoại thông minh hay mạng internet, nhưng mỗi buổi đọc sách bên bếp lửa lại mở ra trước mắt tôi cả một thế giới của núi rừng Tây Bắc. Tôi nhớ nhất những lần ông bảo chúng tôi đọc theo từng câu tiếng Mông đơn giản. Ông nói: “Còn đọc được tiếng dân tộc mình thì còn nhớ bản làng mình.” Có lẽ vì thế mà hoạt động đọc không chỉ giúp chúng tôi hiểu thêm về quê hương mà còn góp phần giữ gìn tiếng nói, chữ viết và những nét văn hóa truyền thống đang dần mai một giữa cuộc sống hiện đại. Giờ đây, mỗi khi mở lại những trang sách viết về Tây Bắc, tôi lại thấy như tiếng khèn năm nào vẫn đang vang lên đâu đó giữa núi rừng quê hương.

Con đường đến phiên chợ sớm len lỏi qua núi đồi, trong làn sương mờ của buổi ban mai vùng cao. Tiếng bước chân, tiếng nói cười rộn ràng hòa cùng nhịp sống bình yên, mộc mạc của người dân nơi đây. Mỗi phiên chợ không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa mà còn là nét đẹp văn hóa, nơi gặp gỡ, gắn kết tình người giữa núi rừng Tây Bắc.

Xin chào! Mình tên là Chảo Cói Mẩy, là học sinh Trung tâm GDNN – GDTX Bát Xát, dân tộc Dao. Từ nhỏ, mình đã được nghe tiếng nói của mẹ, tiếng gọi của bố và những lời trò chuyện thân quen trong bản làng. Đó là tiếng mẹ đẻ của mình – thứ tiếng mà mình cảm thấy gần gũi và ấm áp nhất. Trong cuộc sống hằng ngày, mình có thể học tiếng phổ thông ở trường, nhưng ở nhà, mình vẫn nghe và nói tiếng dân tộc của mình. Tiếng mẹ đẻ không chỉ để nói chuyện, mà còn là cách để mình hiểu hơn về ông bà, cha mẹ và những câu chuyện của bản làng. Mỗi khi nghe tiếng dân tộc mình, mình cảm thấy như được trở về với chính quê hương của mình – nơi có núi rừng, có nương ngô, có tiếng cười thân thuộc. Mình hiểu rằng, nếu tiếng mẹ đẻ không còn được sử dụng, thì những ký ức về văn hóa, về truyền thống của dân tộc cũng sẽ dần phai nhạt. Vì vậy, mình luôn tự nhủ phải cố gắng học, giữ gìn và sử dụng tiếng mẹ đẻ của mình mỗi ngày.